Chương 4
Chị ấy hỏi tôi có muốn đăng ký hay không.
Tôi lật đến trang cuối cùng.
Điểm hợp tác phải kinh doanh ổn định, chấp nhận công khai giám sát, còn phải ứng trước một phần chi phí cải tạo.
Tôi không lập tức đồng ý.
Chị Lưu cũng không thúc giục.
Trước khi đi, chị ấy chỉ vào tấm bảng mới treo trước cửa.
Là chữ của Lương Xuyên.
【Ở đây có thể từ từ nói chuyện.】
Chị Lưu mỉm cười.
“Diệp Hòa, có lẽ quán của cô không chỉ có thể bán mì.”
08
Tôi đăng ký.
Không phải vì cảm động bởi một câu nói nào đó, cũng không phải vì bỗng nhiên cảm thấy mình có khả năng cứu được ai.
Mà là vì tôi đã tính toán kỹ.
Khu dân cư mỗi tháng sẽ thanh toán theo số người thực tế dùng bữa, tuy lợi nhuận không cao nhưng ít nhất có thể đảm bảo doanh thu cơ bản.
Bữa tối được cung cấp tập trung cũng có thể giảm lãng phí nguyên liệu.
Quan trọng nhất là, khoản thu nhập này ổn định.
Tôi mất nửa tháng để chuẩn bị hồ sơ.
Giấy phép kinh doanh, giấy khám sức khỏe, biên bản khử trùng, hóa đơn nhập hàng, thiếu một thứ cũng không được.
Bếp sau phải bổ sung tủ lạnh lưu mẫu thức ăn, tường phải sơn lại, hệ thống hút khói cũng cần kiểm tra.
Tiền cải tạo không đủ, tôi không vay bất kỳ ai.
Tôi nhận giao bữa sáng cho mấy tòa văn phòng gần đó, ngày nào trời còn chưa sáng đã bắt đầu nhào bột.
Giao xong bữa sáng trở về, lại chuẩn bị cho giờ trưa.
Những lúc mệt nhất, đứng tôi cũng có thể ngủ gật.
Lương Xuyên thi xong, đề nghị giúp tôi giao đồ ăn.
Tôi từ chối.
“Cậu phải đi học.”
“Cháu đi xe nhanh hơn cô.”
“Vậy cũng không được.”
Cậu sa sầm mặt bỏ đi.
Sáng hôm sau, tôi đẩy cửa sau ra, nhìn thấy trước cửa có một chiếc xe điện cũ.
Trong giỏ xe đặt một cục pin dự phòng đã sạc đầy, phía dưới đè một tờ giấy.
【Dì Tôn cho mượn. Cháu không nghỉ học.】
Tôi ngẩng đầu.
Lương Xuyên đã đeo cặp đi tới đầu hẻm, không hề quay đầu lại.
Tiểu Mãn đứng bên cửa, nói:
“Anh trai, chậm.”
Lương Xuyên dừng bước.
Cậu quay người, chậm rãi đi trở lại.
Hai tháng sau, quán mì vượt qua kiểm tra nghiệm thu.
Ngày treo biển điểm hỗ trợ bữa ăn của khu dân cư, không có nghi thức gì, cũng chẳng có phóng viên.
Chị Lưu mang đến một tấm biển nhỏ nền xanh chữ trắng, dì Tôn giúp tôi đóng lên trước cửa.
Tối đầu tiên có sáu đứa trẻ tới.
Có đứa cha mẹ làm ca đêm, có đứa sống cùng ông bà, cũng có đứa gia đình tạm thời rơi vào khó khăn.
Tôi không đánh dấu gì trên khay ăn của chúng.
Suất ăn trợ cấp và mì bán bình thường đều dùng cùng một loại bát.
Lương Xuyên phụ trách dạy bọn trẻ xếp hàng, Tiểu Tuyết giúp chia đũa.
Tiểu Mãn đeo tai nghe chống ồn, ngồi trong góc yên tĩnh, xếp trứng theo kích thước.
Một cậu bé lấy hai quả.
Tiểu Mãn nhìn chằm chằm cậu bé rất lâu.
Tôi cứ tưởng thằng bé sẽ nổi giận.
Không ngờ nó lại lấy thêm một quả từ trong chậu, đặt trước mặt mình.
Tối hôm đó sau khi tính sổ xong, tôi kiếm được khoản tiền đầu tiên kể từ khi trở thành điểm hỗ trợ bữa ăn.
Không nhiều.
Nhưng là khoản tiền chắc chắn tháng sau vẫn sẽ tiếp tục được chuyển tới.
Tôi lấy một phần trả tiền sửa tủ đông, số còn lại dùng để lắp một chiếc điều hòa trên gác.
Thợ lắp đặt hỏi tại sao không lắp cho phía trước quán trước.
Tôi ngẩng đầu nhìn lên tầng trên.
Tiểu Tuyết sợ lạnh, Tiểu Mãn sợ nóng, còn Lương Xuyên lúc ôn bài lúc nào cũng mở cửa sổ.
“Trẻ con ở trên đó.”
Sau khi điều hòa khởi động, trên gác vang lên tiếng gió rất khẽ.
Tiểu Tuyết nằm trên giường, lần đầu tiên không vì ho mà tỉnh giấc giữa đêm.
Kỳ thi bù lần đó, Lương Xuyên quay trở lại top hai mươi của khối.
Cô Tưởng mang bảng điểm tới, bảo tôi ký tên.
Ô dành cho chữ ký phụ huynh rất hẹp.
Tôi do dự một chút rồi viết:
Người chăm sóc tạm thời, Diệp Hòa.
Lương Xuyên đứng bên cạnh nói:
“Tuần sau có một cuộc thi cấp thành phố, cô giáo bảo cháu tham gia.”
“Vậy thì tham gia.”
“Phải đóng phí tài liệu.”
Tôi ngẩng đầu nhìn cậu.
Cậu lấy từ trong cặp ra một tờ đơn xin học bổng.
“Cháu tự xin.”
Tôi nhớ tới lúc cậu mới chuyển vào, ngay cả một miếng thịt thuộc về mình cũng phải hỏi trước xem có thể nhường cho em gái hay không.
Bây giờ cậu đã bắt đầu tin rằng, có những thứ có thể dựa vào chính mình mà giành lấy.
09
Năm Lương Xuyên tham gia cuộc thi, Tiểu Mãn tám tuổi.
Thằng bé vẫn không thích nhìn người khác, vẫn có thể sụp đổ vì những âm thanh xa lạ, cũng không giống như trong một số câu chuyện, bỗng nhiên biến thành một “đứa trẻ bình thường”.
Nhưng nó đã học được cách dùng hình ảnh để nói cho tôi biết mình đói, học được cách chỉ vào tai nghe khi cảm thấy khó chịu, cũng học được lúc tôi ra ngoài giao đồ ăn thì nói một câu:
“Mẹ, về.”
Lần đầu nghe thấy hai chữ ấy, tôi đang xách một thùng sữa đậu nành.
Tay vừa buông lỏng, nửa thùng sữa đậu nành đã đổ ra ngoài.
Tiểu Mãn bị tiếng động dọa sợ, lập tức bịt tai.
Tôi không dám khóc, cũng không dám ôm thằng bé, chỉ ngồi xổm tại chỗ, chớp mạnh mắt mấy lần.
“Mẹ về.”
Nó lại nói một lần nữa.
Giống như đang xác nhận một chuyện hết sức bình thường.
Hôm đó tôi lau sàn ba lần.
Lương Xuyên giành giải nhất cuộc thi, còn nhận được học bổng hỗ trợ của trường.
Cậu vẫn đến quán mì mỗi ngày, nhưng không còn rửa ba chậu bát nữa.
Cậu phụ trách kèm Tiểu Tuyết làm bài, cũng phụ trách dạy bọn trẻ ở điểm hỗ trợ bữa ăn chơi bóng.
Khi tốt nghiệp cấp ba, cậu đăng ký ngành giáo dục đặc biệt.
Tôi nhìn tờ nguyện vọng, rất bất ngờ.
“Các môn tự nhiên của cậu tốt như vậy, sao không học ngành khác?”
Cậu đang làm bộ thẻ hình mới cho Tiểu Mãn.
Trên thẻ vẽ ăn cơm, ngủ, đi vệ sinh và về nhà.
“Ngành này cũng đâu tệ.”
“Lương chưa chắc cao.”
“Cô mở quán mì lương cũng đâu cao.”
Tôi gõ cậu một cái.
“Có biết nói chuyện không đấy?”
Cậu cười rồi né sang bên.
Đó là lần đầu tiên tôi thấy cậu thật sự cười, đôi mắt cong lên, cuối cùng cũng giống một thiếu niên chưa bị cuộc sống ép cong lưng từ quá sớm.
Ngày Lương Xuyên nhận được giấy báo trúng tuyển, quán mì lại xuất hiện một cô bé.
Con bé tên Trần Đình, mười lăm tuổi.
Nó không trộm màn thầu, chỉ đứng trước cửa rất lâu rồi hỏi có thể lau nhà đổi lấy một bát mì hay không.
Tôi không lập tức đồng ý.
Tôi cho con bé ăn trước, sau đó liên hệ với nhà trường và khu dân cư.
Cha Trần Đình nghiện rượu, mẹ dẫn em trai về nhà ngoại, con bé không muốn sống cùng cha, đã ở nhờ nhà bạn học mấy ngày.
Nó sợ bị đưa về, cứ van xin tôi đừng gọi điện.
Tôi nói với nó:
“Cô có thể cùng cháu nghĩ cách, nhưng không thể giấu cháu đi.”
Con bé đỏ mắt hỏi:
“Nếu thật sự không có cách thì sao?”
Tôi đẩy tờ đơn của trạm công tác tới trước mặt nó.
“Vậy thì từng tờ đơn một mà điền, từng cánh cửa một mà gõ.”
“Dù sao cũng tốt hơn trốn một mình.”
Sau đó, Trần Đình được đưa vào một gia đình chăm sóc tạm thời chính thức, cuối tuần sẽ tới quán mì phụ giúp.
Con bé không cần lau nhà để đổi lấy cơm, nhưng tôi vẫn để nó ghi sổ, mua hàng, trả công theo giờ.
Khi nhận được khoản tiền đầu tiên, nó mua một đôi giày mới.
Nó nói:
“Dì Diệp, trước đây cháu cảm thấy mở miệng cầu xin người khác rất mất mặt.”
“Bây giờ thì sao?”
“Bây giờ thấy để mình bị đói còn mất mặt hơn.”
Tôi bật cười.
“Chẳng cái nào mất mặt cả.”
Ngày Lương Xuyên đi học xa, Tiểu Tuyết khóc suốt dọc đường.
Tiểu Mãn không khóc.
Nó đặt một quả trứng vào trong cặp của Lương Xuyên, rồi nhét luôn tấm thẻ hình viết “về nhà” vào đó.
Lương Xuyên ngồi xổm xuống.
“Được nghỉ anh sẽ về.”
Tiểu Mãn nhìn cậu, chậm rãi mà rõ ràng nói:
“Anh trai, về nhà.”
Sau khi tàu chạy đi, cô Tưởng đứng bên cạnh tôi hỏi:
“Cô có biết vì sao từ năm lớp 11, Lương Xuyên đã nhất quyết muốn học giáo dục đặc biệt không?”
Tôi lắc đầu.
Cô ấy im lặng một lát.
“Có những chuyện, có lẽ em ấy sẽ không bao giờ chủ động kể với cô.”
10
Cô Tưởng dẫn tôi đến ngôi trường cũ của Lương Xuyên.
Trong phòng lưu trữ vẫn giữ hồ sơ hoạt động tình nguyện của cậu.
Từ học kỳ hai lớp 11, mỗi tuần cậu đều tham gia hoạt động đồng hành do nhà trường phối hợp với cơ sở giáo dục đặc biệt tổ chức.
Không phải để cộng điểm, bởi hoạt động đó hoàn toàn không được tính vào đánh giá thi đua.
Giáo viên phụ trách nói, lần đầu đăng ký Lương Xuyên chỉ đưa ra một yêu cầu.
“Có thể dạy em cách ở bên một đứa trẻ không thích nói chuyện không?”
Cậu học cách trao đổi bằng hình ảnh, học nhận biết cảm xúc, cũng học được rằng khi trẻ mất kiểm soát thì không được cưỡng ép ôm, không được liên tục truy hỏi.
Tôi vẫn luôn cho rằng cậu chơi bóng cùng Tiểu Mãn chỉ vì biết ơn tôi đã cho cậu ở lại.
Hóa ra ở những nơi tôi không nhìn thấy, cậu cũng đang hết lần này đến lần khác học cách nắm lấy bàn tay mà Tiểu Mãn đưa ra.
Trong túi hồ sơ còn có một bản đề án.
Vào khoảng thời gian việc kinh doanh của quán mì tệ nhất, trường từng phối hợp với một tổ chức công ích tuyển chọn các điểm cung cấp bữa ăn ấm áp trong khu dân cư.