Chương 3
Nhưng thông qua họ hàng bạn bè truyền tới tin tức, tôi biết cuộc sống của họ không tốt lắm.
Công ty của anh trai cắt giảm nhân sự, anh ta suýt bị sa thải, cuối cùng giảm lương để ở lại.
Áp lực chỉ tiêu của chị dâu ở ngân hàng rất lớn, nghe nói ba tháng liền không hoàn thành chỉ tiêu.
Con trai họ học trường tư cấp hai, một năm tiền học phí cộng tạp phí hơn một trăm nghìn tệ, còn có tiền vay mua nhà mua xe, áp lực có thể tưởng tượng được.
Thỉnh thoảng mẹ sẽ nhìn điện thoại ngẩn người.
Anh trai đã hơn một tháng không gọi điện rồi.
Ba thì nghĩ thoáng hơn: “Không đến cũng tốt, yên tĩnh.”
Nhưng thứ gọi là m.á.u mủ này, không phải nói không liên lạc là có thể cắt đứt.
Đầu tháng ba, tôi nhận được điện thoại của cậu, nói bà ngoại bệnh nặng, muốn gặp con gái.
Mẹ tôi lấy chồng xa, quê nhà ở một huyện nhỏ cách đây ba trăm cây số, bà ngoại đã chín mươi tuổi, lần này e là không qua khỏi.
Tôi xin nghỉ ở trường, Chu Minh cũng điều chỉnh ngày nghỉ phép, quyết định lái xe đưa ba mẹ về.
Đóa Đóa gửi nhờ hàng xóm chăm sóc vài ngày.
Đêm trước khi xuất phát, mẹ lục tung hòm tủ tìm ra một chiếc áo khoác màu đỏ táo, nói đó là áo cưới năm đó bà ngoại làm cho bà, bà vẫn luôn không nỡ mặc.
“Bà ngoại con khéo tay, hồi trẻ là thợ may.”
Mẹ vuốt ve chiếc áo, ánh mắt xa xăm: “Ngày mẹ xuất giá, bà ngoại con thức đêm sửa chiếc áo này, nói màu đỏ may mắn.”
“Nhưng mẹ chê quê mùa, không mặc…”
“Vậy lần này mặc vào, để bà ngoại nhìn xem.”
Tôi nói.
Mẹ gật đầu, cẩn thận gấp chiếc áo lại.
Ba lặng lẽ kiểm tra xe, bơm lốp, chuẩn bị đồ ăn và nước uống trên đường.
Chu Minh tải bản đồ dẫn đường, lên sẵn lộ trình.
Năm giờ sáng xuất phát, trời vẫn chưa sáng.
Ba mẹ ngồi ở ghế sau, quấn chăn.
Ra khỏi thành phố, lên cao tốc, cảnh ngoài cửa sổ từ nhà cao tầng biến thành ruộng đồng.
Mẹ vẫn luôn nhìn ra ngoài cửa sổ, rất ít nói.
Buổi trưa nghỉ ở trạm dừng chân.
Khi ăn cơm, mẹ gần như không động đũa.
Tôi múc cho bà một bát canh, bà uống từng ngụm nhỏ, đột nhiên nói: “Hồi anh con còn nhỏ, mẹ cõng nó về nhà ngoại.”
“Khi đó không có xe, phải ngồi xe khách đường dài, lắc lư cả ngày.”
“Nó say xe, nôn đầy người mẹ…”
“Mẹ, đều qua rồi.”
Tôi khẽ nói.
“Không qua nổi.”
Mẹ lắc đầu: “Làm mẹ rồi, trong lòng vĩnh viễn không qua được.”
Tôi hiểu ý bà.
Bà ngoại bệnh nặng, bà nghĩ đến chuyện mình cũng sẽ già, sẽ bệnh, sẽ muốn gặp con cái.
Mà con trai bà đã hơn một tháng không có tin tức.
Ba giờ chiều đến bệnh viện huyện.
Bà ngoại nằm trong phòng chăm sóc đặc biệt, trên người cắm đầy ống.
Cậu và dì đều ở đó, nhìn thấy chúng tôi, mắt ai cũng đỏ lên.
Mẹ nhào đến bên giường, nắm lấy bàn tay khô gầy của bà ngoại, gọi một tiếng “mẹ”, rồi khóc không thành tiếng.
Bà ngoại hé mắt mở ra một khe nhỏ, nhận ra con gái, khóe miệng mấp máy, nhưng không nói được lời nào.
Bác sĩ nói cụ già bị suy tạng, tuổi đã cao rồi, bảo người nhà chuẩn bị hậu sự.
Mẹ không chịu đi, canh bên giường, hết lần này đến lần khác lau tay, chải tóc cho bà ngoại.
Ba đi làm thủ tục, tôi và Chu Minh sắp xếp chỗ ở.
Buổi tối, mẹ kiên quyết muốn ở lại trực đêm.
Tôi và dì thay phiên nhau ở cùng bà.
Đêm khuya yên tĩnh, tiếng tít tít của máy theo dõi đặc biệt rõ ràng.
Mẹ nhỏ giọng nói chuyện với tôi, kể chuyện hồi bà còn nhỏ, kể bà ngoại đã một mình nuôi lớn ba đứa con như thế nào, kể ngày bà xuất giá, bà ngoại lén khóc ra sao.
“Bà ngoại con thường nói, con cái là nợ.”
Mẹ nhìn bà ngoại đang hôn mê: “Đã nợ rồi thì phải trả.”
“Trả xong, món nợ ấy cũng coi như dứt.”
“Vậy mẹ thấy, món nợ của mẹ đã trả xong chưa?”
Mẹ im lặng rất lâu rồi nói: “Không trả xong được.”
“Làm cha mẹ, món nợ ấy vĩnh viễn trả không xong.”
Tôi nắm lấy tay bà.
Tay bà rất lạnh, phủ đầy đốm đồi mồi và nếp nhăn.
Tôi nhớ lại khi còn nhỏ, đôi tay này từng chải tóc cho tôi, nấu cơm cho tôi, vá quần áo cho tôi, mãi mãi ấm áp và mạnh mẽ.
Giờ đây nó đã khô gầy, nhưng vẫn còn muốn che mưa chắn gió cho con cái.
Rạng sáng ngày thứ ba, bà ngoại ra đi.
Bà ra đi rất bình yên, giống như ngủ thiếp đi.
Mẹ không khóc, chỉ cẩn thận lau người cho bà ngoại, thay áo liệm, chải lại tóc.
Bà nói, bà ngoại thích sạch sẽ, phải để bà ra đi thật thể diện.
Tang lễ được tổ chức theo quy củ ở quê, kéo dài trước sau ba ngày.
Mẹ là con gái cả, bận trước bận sau, chân sưng lên cũng không chịu nghỉ.
Ba vẫn luôn ở bên cạnh bà, bưng trà đưa nước, ban đêm xoa chân cho bà.
Tôi nhìn thấy tất cả, trong lòng chua xót.
Đây mới là vợ chồng nương tựa vào nhau đến già.
Sau khi tang lễ kết thúc, họ hàng tụ tập ở nhà cậu ăn cơm.
Trong bữa ăn, không biết ai nhắc đến anh trai, nói: “Tiểu Lỗi sao không đến?”
“Bà cụ thương đứa cháu ngoại này nhất mà.”
Đũa trong tay mẹ khựng lại.
Tôi vội giảng hòa: “Anh con bận công việc, thật sự không đi được.”
“Bận đến mấy cũng phải đến tiễn bà ngoại đoạn đường cuối cùng chứ.”
Một bà dì họ nói: “Có phải các cháu không thông báo không?”
“Thông báo rồi.”
Ba mở miệng: “Nó nói không xin nghỉ được.”
Bầu không khí hơi lúng túng.
Cậu chuyển chủ đề, hỏi thăm cuộc sống của chúng tôi trong thành phố.
Mẹ miễn cưỡng cười đáp lời, nhưng tôi nhìn thấy bà lén lau khóe mắt.
Trên đường về, mẹ vẫn luôn nhìn ra ngoài cửa sổ.
Khi sắp vào thành phố, bà đột nhiên nói: “Tiểu Vân, mẹ muốn xin con một chuyện.”
“Mẹ nói đi.”
“Gọi điện cho anh con, nói mẹ bệnh rồi, muốn gặp nó.”
Tôi sững người.
Chu Minh nhìn tôi một cái qua gương chiếu hậu.
“Mẹ, mẹ đây là…”
“Mẹ chỉ muốn xem thử, trong lòng đứa con trai này còn có người mẹ này không.”
Giọng mẹ rất khẽ, nhưng lại như một chiếc b.úa nặng nện vào tim tôi.
Khi về đến nhà đã là buổi tối.
Đóa Đóa nhào vào lòng mẹ, nói nhớ bà ngoại.
Mẹ ôm Đóa Đóa, cuối cùng nước mắt cũng rơi xuống.
Ngày hôm sau, tôi do dự mãi, cuối cùng vẫn gọi điện cho anh trai.
Người nghe máy là chị dâu, nghe tôi nói mẹ bệnh rồi, giọng điệu lạnh nhạt: “Bệnh gì?”
“Có nghiêm trọng không?”
“Từ quê về vẫn luôn không khỏe, có thể là quá đau lòng, cộng thêm mệt mỏi.”
Tôi nói đúng sự thật.
“Bác sĩ nói thế nào?”
“Vẫn chưa đi khám, mẹ không chịu đi, chỉ nói muốn gặp anh.”
Đầu dây bên kia im lặng vài giây, chị dâu nói: “Tôi sẽ nói với anh của cô một tiếng.”
Cúp điện thoại, trong lòng tôi rất khó chịu.
Chu Minh nhìn ra cảm xúc của tôi, vỗ vai tôi: “Em đã cố hết sức rồi.”
Anh trai đến vào tối ngày thứ ba, một mình.
Anh ta xách một thùng sữa, một túi trái cây.
Mẹ ngồi trên sofa, nhìn thấy anh ta, mắt sáng lên một chút.
“Mẹ, mẹ thấy khó chịu ở đâu?”
Anh trai ngồi xuống, hỏi có chút qua loa.
“Trong lòng khó chịu.”
Mẹ nhìn anh ta: “Bà ngoại con mất rồi, con không biết sao?”
Anh trai cúi đầu: “Con biết.”
“Nhưng công việc thật sự không đi được, lãnh đạo không cho nghỉ.”
“Bà ngoại con thương con nhất.”
Giọng mẹ run lên: “Hồi nhỏ, bà có thứ gì ngon đều để lại cho con.”
“Con thi đỗ đại học, bà lấy cả tiền dành để lo hậu sự của mình ra.”
“Bây giờ bà đi rồi, con ngay cả mặt cuối cùng cũng không gặp sao?”
“Mẹ, con sai rồi.”
Anh trai buồn bực nói.
“Con sai rồi.”
Ba từ phòng ngủ đi ra, sắc mặt xanh mét: “Con sai đâu chỉ có chuyện này!”
“Ba…”
“Đừng gọi tôi là ba!”
Ba đột nhiên bùng nổ: “Tôi, Triệu Kiến Quốc, không có đứa con trai như anh!”
“Mẹ anh bị bệnh nhập viện, anh ở đâu?”
“Chúng tôi bị đuổi ra khỏi nhà, anh có từng nghĩ chúng tôi sống thế nào không?”
“Bà ngoại anh qua đời, anh ngay cả mặt cũng không lộ!”
“Lương tâm của anh bị ch.ó ăn rồi sao?!”
“Ba, ba đừng kích động…”
Anh trai cố gắng trấn an.
“Sao tôi có thể không kích động!”
Ba đ.ấ.m vào n.g.ự.c mình: “Tôi và mẹ anh vất vả cả đời, cuối cùng lại nuôi ra một đứa vong ơn bội nghĩa như anh!”
“Chúng tôi mua nhà cho anh, trông con cho anh, lương hưu đều bù vào cho anh, cuối cùng nhận được kết cục gì?”
“Bị đuổi ra khỏi nhà!”
“Ngủ ngoài hành lang!”
“Nếu không phải Tiểu Vân thu nhận, tôi và mẹ anh đã sớm c.h.ế.t cóng c.h.ế.t đói rồi!”
“Ba, đó là hiểu lầm…”
Anh trai muốn biện giải.
“Hiểu lầm?”
Ba cười lạnh: “Vậy tôi hỏi anh, tại sao lại thay khóa?”
“Tại sao ném đồ đạc của chúng tôi ra ngoài?”
“Tại sao lừa chúng tôi đi du lịch?”
“Anh nói đi!”
“Hôm nay ngay trước mặt Tiểu Vân và Chu Minh, anh nói cho rõ ràng!”
Anh trai á khẩu không nói được gì.
Mẹ khóc lên, không phải khóc lớn, mà là tiếng nức nở kìm nén và tuyệt vọng.
Âm thanh đó giống như con d.a.o cùn, từng nhát từng nhát cứa vào tim tôi.
“Anh đi đi.”
Ba mệt mỏi phất tay: “Sau này, anh không có người ba này, tôi cũng không có đứa con trai là anh.”
“Việc dưỡng già đưa tang của chúng tôi không cần anh bận tâm.”
Sắc mặt anh trai trắng bệch, anh ta đứng dậy, muốn nói gì đó, cuối cùng lại không nói gì, xoay người đi mất.
Khoảnh khắc cửa đóng lại, mẹ bật khóc thành tiếng.
Ba ôm lấy bà, nước mắt già nua giàn giụa.
Đêm đó, bầu không khí trong nhà nặng nề đến mức như sắp nhỏ nước.
Đóa Đóa bị dọa sợ, nhỏ giọng hỏi tôi: “Vì sao ông bà ngoại khóc?”
“Cậu không đến nữa sao?”
“Cậu bận.”
Tôi dỗ con bé: “Mau đi ngủ đi.”
Dỗ Đóa Đóa xong, tôi và Chu Minh ngồi trong phòng khách, nhìn nhau không nói gì.
Đèn trong phòng ba mẹ vẫn sáng, tôi nghe thấy họ đang nói chuyện, giọng rất thấp, đứt quãng.
“Có phải tôi quá ác không?”
Ba hỏi.
“Không ác.”
Mẹ nói: “Là lạnh lòng rồi.”
“Nhưng dù sao cũng là con trai ruột…”
“Con trai thì sao?”
“Trong lòng nó không có chúng ta, trong lòng chúng ta cũng không có nó nữa.”
Tôi dựa vào vai Chu Minh, nước mắt lặng lẽ trượt xuống.
Chu Minh ôm c.h.ặ.t tôi, nói: “Cứ để họ tự xử lý đi.”
“Có những cửa ải phải tự mình vượt qua.”
Đêm đó, đèn trong phòng ba mẹ sáng đến rất muộn.
Mà tôi không ngờ rằng, lần đoạn tuyệt này chỉ là một khởi đầu.
Cơn bão lớn hơn đang trên đường ập đến.
Một tuần sau, chị dâu đột nhiên đến cửa.
Lần này cô ta không mang quà, cũng không cười, nói thẳng vào vấn đề: “Tiểu Vân, anh Minh, chúng ta phải nói chuyện.”
Chúng tôi ngồi xuống trong phòng khách.
Ba mẹ ở trong phòng ngủ, cửa đóng lại, nhưng tôi biết họ đang nghe.
“Ba mẹ ở chỗ hai người sắp ba tháng rồi.”
Chị dâu đi thẳng vào vấn đề: “Trước đây là bọn tôi không đúng, không nên đối xử với hai cụ như vậy.”
“Nhưng nói đi cũng phải nói lại, dưỡng già là trách nhiệm chung của con cái, không thể đổ hết lên người hai người.”
“Chị dâu muốn chia sẻ thế nào?”
Chu Minh hỏi.
“Hai phương án.”
Chị dâu rõ ràng đã có chuẩn bị: “Một, ba mẹ luân phiên ở, mỗi nhà nửa năm.”
“Hai, ba mẹ ở chỗ hai người, chúng tôi trả tiền sinh hoạt.”
“Tiền sinh hoạt bao nhiêu?”
“Một tháng hai nghìn, đủ rồi chứ?”
Tôi suýt nữa bật cười vì tức.
Lương hưu của ba mẹ cộng lại hơn sáu nghìn tệ, trước đây ở nhà họ, họ lấy hết, chỉ cho ba mẹ một nghìn năm trăm tiền sinh hoạt.
Bây giờ ba mẹ ở nhà tôi, họ bỏ ra hai nghìn, còn muốn mang tiếng “hiếu thuận” sao?
“Hai nghìn không đủ.”
Chu Minh bình tĩnh nói: “Tiền t.h.u.ố.c men, tiền bồi bổ của ba mẹ, cộng thêm chi tiêu hằng ngày, một tháng ít nhất bốn nghìn.”
Sắc mặt chị dâu thay đổi: “Nhiều vậy sao?”
“Mẹ bị viêm khớp, mỗi tháng vật lý trị liệu và uống t.h.u.ố.c đã hơn một nghìn.”
“Ba bị huyết áp cao, bệnh cột sống thắt lưng, tiền t.h.u.ố.c cũng không ít.”
“Những khoản này đều có hóa đơn, chị muốn xem không?”
“Vậy cũng không đến bốn nghìn…”
“Còn nữa, ba mẹ ở đây, Tiểu Vân phải lo lắng thêm biết bao nhiêu?”
“Ban ngày cô ấy đi làm, buổi tối chăm sóc người già, cuối tuần đưa họ đi khám bệnh tái khám.”
“Những công sức bỏ ra này có thể dùng tiền để đo lường sao?”
Chị dâu không nói gì nữa.
Một lát sau, cô ta nói: “Vậy điều kiện nhà chúng tôi không tốt bằng hai người, Lỗi T.ử bị giảm lương, áp lực chỉ tiêu của tôi lớn, con đi học tốn nhiều tiền…”
“Cho nên?”
Tôi hỏi.
“Cho nên, có thể thế này không?”
Chị dâu hơi nghiêng người về phía trước: “Thẻ lương hưu của ba mẹ vẫn giao cho chúng tôi giữ.”
“Chúng tôi trả tiền sinh hoạt hằng tháng, ba nghìn, không, ba nghìn năm.”
“Phần còn lại chúng tôi giữ hộ, lỡ sau này ba mẹ bị bệnh nặng thì cũng có thể dùng lúc khẩn cấp.”
Cuối cùng tôi cũng hiểu ra.
Vòng tới vòng lui, vẫn là vì hai tấm thẻ kia.
“Chị dâu, thẻ là của ba mẹ, xử lý thế nào phải do họ tự quyết định.”
Tôi nói.
“Họ lớn tuổi rồi, dễ bị lừa…”
“Có chúng tôi ở đây, không lừa được.”
Chị dâu nhìn chằm chằm tôi, ánh mắt phức tạp: “Tiểu Vân, cô nhất định phải như vậy sao?”
“Chúng ta là người một nhà, cần gì phải phân rõ ràng như thế?”
“Chính vì là người một nhà nên mới phải phân rõ ràng.”
Chu Minh tiếp lời: “Anh em ruột tính toán rõ ràng, sổ sách mập mờ cuối cùng chỉ làm tổn thương tình cảm.”
Cuộc thương lượng tan rã trong không vui.
Khi chị dâu đi, sắc mặt rất khó coi.
Tôi biết, chuyện này chưa xong.
Quả nhiên, hai ngày sau, tôi nhận được điện thoại của cậu.
Trong điện thoại, cậu ấp a ấp úng, cuối cùng nói: “Tiểu Vân à, anh con gọi điện cho cậu, nói các cháu không cho nó dưỡng già cho ba mẹ, còn đuổi nó ra khỏi nhà, có chuyện này không?”
Tôi bật cười vì tức: “Cậu, cậu tin sao?”
“Tất nhiên cậu không tin.”
“Nhưng anh con nói cứ như thật, còn nói con và Chu Minh ham tiền lương hưu của ba mẹ con, lừa lấy thẻ đi rồi…”
“Thẻ là ba tự đòi lại.”
“Anh chị dâu đuổi ba mẹ ra ngoài, giữ thẻ năm sáu năm, một tháng chỉ cho một nghìn năm trăm tiền sinh hoạt.”
“Mẹ bệnh nhập viện, họ không bỏ ra một xu.”
“Những chuyện này, cậu biết không?”