Chương 7
Đóa Đóa và cháu trai uống nước trái cây, cũng học theo cụng ly.
“Chúc mừng năm mới!”
Tám chiếc ly chạm vào nhau, âm thanh trong trẻo.
Trên tivi đang chiếu chương trình Xuân Vãn, tuy không ai nghiêm túc xem, nhưng âm thanh nền náo nhiệt khiến không khí Tết càng đậm hơn.
Đóa Đóa và cháu trai tranh lì xì, cười đùa thành một đoàn.
Anh trai và Chu Minh nói chuyện công việc, tôi và chị dâu nói chuyện con cái, ba mẹ nhìn chúng tôi, trong mắt có ánh sáng.
Khoảnh khắc đó, tôi đột nhiên hiểu câu nói ba thường nói: “Nhà không phải là căn nhà, mà là con người.”
Đúng vậy, nhà không phải là căn nhà rộng bao nhiêu, trang trí xa hoa thế nào, mà là nơi bạn muốn trở về khi ở bên ngoài chịu ấm ức.
Là bến cảng để bạn có thể thả lỏng khi mệt mỏi.
Là ánh đèn mà dù bạn đi xa đến đâu, vẫn luôn có người chờ bạn.
Sau bữa cơm tất niên, chúng tôi ngồi quây quần trò chuyện.
Mẹ kể những chuyện xấu hổ hồi tôi còn nhỏ, Đóa Đóa nghe mà cười ha ha.
Ba kể chuyện quen biết với mẹ, anh trai hiếm khi chen lời, nói anh đã nghe không biết bao nhiêu lần rồi.
Chị dâu kể chuyện thú vị khi yêu đương với anh trai, Chu Minh cũng bóc mẽ những chuyện ngốc nghếch của tôi khi yêu.
Tiếng cười hết đợt này đến đợt khác, căn nhà nhỏ không chứa nổi, tràn ra ngoài cửa sổ, hòa vào màn đêm.
Đêm đã khuya, gia đình anh trai phải về.
Ba mẹ tiễn đến cửa, dặn đi đường cẩn thận.
Anh trai đột nhiên xoay người, ôm ba một cái.
Cơ thể ba cứng lại một chút, sau đó khẽ vỗ lưng con trai.
“Ba, mẹ, chúng con về đây.”
“Ừ, thường xuyên đến nhé.”
Đoạn đối thoại đơn giản, lại khiến mắt tôi cay xè.
Đợi họ đi rồi, mẹ lặng lẽ lau nước mắt, ba ôm vai bà, nói: “Khóc gì chứ, đang Tết nhất mà.”
“Vui quá thôi.”
Mẹ nói.
Đúng vậy, là vui quá thôi.
Bữa cơm tất niên này, chúng tôi đã chờ quá lâu.
Trước khi ngủ, Đóa Đóa kéo tôi hỏi: “Mẹ ơi, vì sao trước đây cậu không đến, bây giờ lại đến rồi?”
Tôi nghĩ một lúc rồi nói: “Vì cậu lớn rồi, hiểu chuyện rồi.”
“Vậy con lớn lên cũng sẽ hiểu chuyện sao?”
“Con vẫn luôn rất hiểu chuyện.”
Tôi hôn lên trán con bé.
Đóa Đóa hài lòng ngủ thiếp đi.
Tôi nhìn gương mặt ngủ say của con bé, nhớ lại mọi chuyện hơn một năm qua, trong lòng muôn vàn cảm khái.
Từ việc ba mẹ bị đuổi ra khỏi nhà, đến mẹ bệnh nặng, rồi lại chậm rãi hồi phục, chúng tôi đã trải qua sự sụp đổ của lòng tin, cũng chứng kiến tình thân được xây dựng lại.
Ở giữa có nước mắt, có cãi vã, có tuyệt vọng, nhưng nhiều hơn là sự bầu bạn không rời không bỏ, là trách nhiệm cùng nhau vượt gió mưa, là tình yêu m.á.u mủ đậm hơn nước.
Chu Minh nói đúng, có những cửa ải phải tự mình vượt qua.
Có những trưởng thành phải trải qua đau đớn.
Ba mẹ bị buộc phải độc lập khi về già, học được cách dựa vào chính mình, cũng học được cách dựa vào con cái.
Anh trai tỉnh ngộ trong thất bại, biết được trách nhiệm, cũng tìm lại được lương tri.
Còn tôi và Chu Minh, trong cảnh khó khăn, càng hiểu được phải trân trọng, càng hiểu rõ ý nghĩa của gia đình.
Hóa ra, dưỡng già không phải chỉ đơn giản là “nuôi”, mà là bầu bạn, tôn trọng và thành toàn.
Không phải coi người già như trẻ con để chăm sóc, mà là tôn trọng họ như những cá thể độc lập.
Không phải một mực cho đi, mà là buông tay đúng lúc.
Không phải hy sinh chính mình, mà là tìm được sự cân bằng.
Điều ba mẹ cần, từ trước đến nay không phải bao nhiêu tiền, bao nhiêu vật chất, mà là cảm giác được cần đến, là tôn nghiêm được tôn trọng, là sự tự tin rằng “tôi vẫn còn làm được”.
Là khi bị bệnh có người ở bên, khi buồn có người trò chuyện, khi vui có người cùng chia sẻ.
Là độ ấm của một bát canh nóng, là một câu hỏi han quan tâm, là sức nặng của một cái ôm.
Mà thứ chúng tôi có thể cho, chính là những điều này.
Ở bên họ già đi, giống như họ đã ở bên chúng tôi trưởng thành.
Không ghét bỏ, không qua loa, không vứt bỏ.
Ngoài cửa sổ truyền đến tiếng pháo lác đác, năm cũ qua đi, năm mới đến.
Tôi dựa vào vai Chu Minh, khẽ nói: “Cảm ơn anh.”
“Cảm ơn gì?”
“Cảm ơn anh khi đó đã nói, chỉ lo ăn mặc chứ không đưa tiền.”
Chu Minh cười: “Thật ra lúc đó anh cũng do dự, sợ em thấy anh m.á.u lạnh.”
“Không, anh đúng.”
Tôi nói: “Nếu lúc đó chúng ta đưa tiền, anh chị dâu chỉ càng được nước lấn tới, ba mẹ cũng vĩnh viễn không học được cách độc lập.”
“Bây giờ như vậy là tốt nhất.”
Đúng vậy, tốt nhất.
Ba mẹ có cuộc sống và tôn nghiêm của riêng mình, anh trai tìm lại được trách nhiệm làm con, mái nhà nhỏ của chúng tôi cũng càng vững chắc hơn.
Không giàu sang phú quý, nhưng bình an vui vẻ.
Không oanh oanh liệt liệt, nhưng nước chảy dài lâu.
Hóa ra, hạnh phúc đơn giản như vậy.
Người nhà bình an, ánh đèn thân thuộc, trong lòng yên ổn tự tại.
Sau Tết, cuộc sống trở lại đúng quỹ đạo.
Tôi tiếp tục dạy học, Chu Minh tiếp tục đi làm, Đóa Đóa tiếp tục đi học.
Ba mẹ mỗi ngày đến trường đại học người cao tuổi, sau đó mua rau nấu cơm, chờ chúng tôi cuối tuần đến ăn.
Anh chị dâu mỗi tuần đến một lần, có lúc mang rau, có lúc mang trái cây, ngồi một lát rồi đi, không nhắc đến tiền nữa, cũng không nhắc đến nhà nữa.
Một cuối tuần tháng ba, chúng tôi như thường lệ đến nhà ba mẹ ăn cơm.
Mẹ làm thịt kho tàu, ba trộn món nguội, đều là món chúng tôi thích ăn.
Trên bàn cơm, ba đột nhiên nói: “Ba và mẹ con đã bàn rồi, muốn về quê một chuyến.”
“Về quê?”
“Làm gì ạ?”
Tôi hỏi.
“Không phải nhà cũ đã bị phá dỡ rồi sao, đất vẫn còn.”
Ba nói: “Ba nghĩ, trồng chút rau.”
“Mẹ con cũng muốn đi xem, bà ấy nói nhớ núi ở quê rồi.”
Mẹ gật đầu: “Nằm mơ cứ mơ thấy dãy núi ở quê, mùa xuân nở đầy hoa đỗ quyên, đẹp lắm.”
“Nhưng sức khỏe của mẹ…”
Tôi lo lắng.
“Không sao, bác sĩ đều nói mẹ hồi phục tốt.”
Mẹ nói: “Hơn nữa chỉ ở quê mấy tháng, trồng chút rau đúng mùa, đến mùa thu thì về.”
“Không mệt, coi như đi giải khuây.”
Tôi và Chu Minh nhìn nhau, biết không khuyên được.
Ba mẹ rất nghiêm túc, họ nhớ quê nhà, nhớ cảm giác bàn chân giẫm lên đất.
“Vậy con xin nghỉ đi cùng ba mẹ.”
Tôi nói.
“Không cần.”
Ba xua tay: “Các con cứ bận việc của các con.”
“Ba và mẹ con làm được, ngồi xe khách, ba tiếng là đến.”
“Chú họ con ở quê, sẽ chăm nom chúng ta.”
“Nhưng…”
“Đừng nhưng nữa.”
Mẹ cười: “Mẹ và ba con vẫn chưa già đến mức đó.”
“Trồng chút rau, nuôi mấy con gà, ăn rau mình tự trồng, tốt biết bao.”
Thế là đầu tháng tư, ba mẹ về quê.
Tôi và Chu Minh đưa họ đến bến xe, dặn đi dặn lại.
Ba mất kiên nhẫn: “Được rồi được rồi, biết rồi, lắm lời.”
Mẹ thì ôm Đóa Đóa không buông tay: “Ngoan ngoãn nghe lời ba mẹ, bà ngoại về sẽ mang trứng gà quê cho con.”
Xe chạy đi rồi, tôi và Chu Minh dắt Đóa Đóa đứng ngoài bến xe, trong lòng trống vắng.
Đã quen với cả nhà ở bên nhau, đột nhiên tách ra, thật sự không quen.
Nhưng ba mẹ rõ ràng rất vui.
Mỗi ngày họ gửi ảnh trong nhóm gia đình.
Mảnh đất rau mới xới, mầm rau vừa nhú, hoa dại nhìn thấy khi đi dạo, còn có con ch.ó vàng lớn của nhà chú họ.
Chữ của ba càng viết càng đẹp, ông còn bắt đầu vẽ tranh thủy mặc, vẽ núi sông ở quê.
Tiếng hát của mẹ truyền ra từ video, tuy vẫn còn hơi không rõ, nhưng tràn đầy sức sống.
“Ba mẹ em trẻ ra mười tuổi rồi.”
Chu Minh nhìn ảnh nói.
“Đúng vậy, họ đã tìm được cuộc sống mà mình muốn.”
Đây mới là dưỡng già thật sự nhỉ.
Không phải bị động tiếp nhận sự chăm sóc, mà là chủ động lựa chọn cuộc sống.
Không phải chờ đợi cái c.h.ế.t, mà là tận hưởng sinh mệnh.
Tháng sáu, mẹ ngất xỉu ở quê.
Không phải nhồi m.á.u não tái phát, mà là hạ đường huyết, cộng thêm trời nóng nên say nắng.
Chú họ đưa bà đến bệnh viện huyện ngay trong đêm, truyền dịch xong thì chuyển biến tốt.
Nhưng tôi và Chu Minh vẫn sợ hỏng rồi, sáng sớm hôm sau đã lái xe về.
Đến bệnh viện huyện, mẹ đã tỉnh, dựa vào đầu giường uống cháo.
Ba ở bên cạnh gọt táo, tay hơi run.
“Không phải đã nói không cho báo với các con rồi sao?”
Mẹ trách chú họ.
Chú họ cười ngượng: “Chuyện lớn như vậy, sao có thể không nói chứ?”
Tôi kiểm tra hồ sơ bệnh án của mẹ, quả thật không nghiêm trọng, nhưng bác sĩ đề nghị nằm viện theo dõi hai ngày.
Ba kiên quyết ở lại chăm bệnh, tôi đặt một phòng trọ gần bệnh viện, Chu Minh về trước đi làm.
Hai ngày đó, tôi ở bên ba mẹ.
Ban ngày ở bệnh viện, buổi tối về phòng trọ.
Mẹ hồi phục rất nhanh, ngày hôm sau đã có thể xuống giường đi lại.
Ba vẫn luôn nắm tay bà, như nắm lấy một món trân bảo.
“Bị dọa rồi đúng không?”
Mẹ hỏi tôi.
“Vâng, sợ c.h.ế.t đi được.”
“Mẹ không sao.”
Mẹ cười: “Mẹ còn phải nhìn Đóa Đóa học đại học, kết hôn, sinh con nữa.”
“Vậy mẹ phải sống lâu trăm tuổi.”
“Trăm tuổi không đủ, phải một trăm hai mươi tuổi.”
Chúng tôi đều cười.
Ánh nắng ngoài cửa sổ rất đẹp, tiếng ve kêu từng đợt.
Tôi đột nhiên cảm thấy, nếu thời gian có thể dừng lại ở khoảnh khắc này thì tốt biết bao.
Ngày mẹ xuất viện, chúng tôi về quê.
Ba gian nhà ngói không còn nữa, nhưng đất vẫn còn.
Ba khai khẩn ra một mảnh vườn rau, trồng cà tím, ớt, cà chua, xanh mướt một mảng.
Mẹ nuôi mấy con gà, chúng đi qua đi lại trong sân, nhìn thấy chúng tôi thì kêu cục tác.
Gia đình chú họ cũng đến, mang theo rau tự trồng và cá tự bắt.
Buổi tối, chúng tôi bày bàn trong sân ăn cơm.
Bầu trời đêm ở quê rất sạch, sao vừa to vừa sáng.
Ba uống chút rượu, lời cũng nhiều hơn.
“Đời này, người ba có lỗi nhất chính là mẹ con.”
Ông nói với tôi: “Hồi trẻ chỉ mải mê làm việc, không ở bên bà ấy cho tốt.”
“Già rồi, lại để bà ấy chịu khổ cùng ba.”
“Nói những chuyện này làm gì.”
Mẹ trách yêu.
“Phải nói.”
Ba nắm tay mẹ: “Kiếp sau, tôi vẫn tìm bà.”
“Nhưng kiếp sau, tôi nhất định sẽ đối tốt với bà, không để bà chịu khổ, không để bà khóc.”
Hốc mắt mẹ đỏ lên, tôi cũng khóc.
Chú thím họ cũng lau nước mắt, nói “hai ông bà này, thật sến sẩm”.
Đêm đó, tôi ngủ ở quê, nghe tiếng côn trùng ngoài cửa sổ, ngửi hương thơm của bùn đất, trong lòng đặc biệt yên ổn.
Hóa ra, đây chính là cội rễ.
Dù đi xa đến đâu, bay cao đến đâu, cội rễ ở đây, lòng sẽ yên.
Trước khi về thành phố, ba mẹ tiễn chúng tôi đến đầu làng.
Mẹ nhét cho tôi một giỏ trứng gà quê, ba đưa cho tôi một xấp chữ ông viết.
“Treo trong nhà, trấn trạch.”
Ba nói.
“Vâng.”
Xe chạy rồi, tôi nhìn qua gương chiếu hậu thấy ba mẹ vẫn đứng ở đầu làng, bóng dáng càng lúc càng nhỏ, cuối cùng biến thành hai chấm đen, biến mất khỏi tầm mắt.
Tôi dựa vào ghế, nước mắt lại rơi xuống.
Nhưng lần này là nước mắt hạnh phúc.
Ba mẹ ở quê đến tháng mười, rau thu hoạch rồi, gà cũng đẻ trứng rồi, họ mang theo túi lớn túi nhỏ đặc sản quê về thành phố.
Tôi và Chu Minh đi bến xe đón, từ xa đã nhìn thấy ba xách hai con gà, mẹ đeo một giỏ rau, cười như hai đứa trẻ.
“Tự trồng đấy, không phun t.h.u.ố.c trừ sâu!”
Ba khoe khoang.
“Trứng gà tươi lắm, để bồi bổ cho Đóa Đóa!”
Mẹ nói.
Đóa Đóa nhào tới, một tay dắt một người: “Ông ngoại bà ngoại, con nhớ ông bà c.h.ế.t mất thôi!”
“Ông bà cũng nhớ Đóa Đóa!”
Cả nhà cười nói đi về.
Hoàng hôn kéo bóng chúng tôi thật dài, chồng lên nhau, không phân biệt được ai là ai.
Tối hôm đó, chúng tôi ăn rau mang từ quê lên.
Chỉ là món rau xanh xào đơn giản, nhưng lại thơm ngọt lạ thường.
Bởi vì trong đó có mùi vị của ánh nắng, có mùi vị của bùn đất, có mùi vị mồ hôi của ba mẹ, có mùi vị của gia đình.
Sau bữa cơm, ba lấy ra một cuốn sổ tiết kiệm, đưa cho tôi.
“Đây là tiền ba và mẹ con tích góp, một trăm nghìn tệ.”
“Con cầm lấy, gửi cho Đóa Đóa, sau này dùng đi học.”
“Ba, con không cần…”
“Cầm lấy.”
Ba kiên trì: “Ba và mẹ con có lương hưu, đủ tiêu.”
“Số tiền này là một chút tâm ý của chúng ta.”
“Các con chăm sóc chúng ta lâu như vậy, trong lòng chúng ta đều hiểu.”
Mẹ cũng nói: “Tiểu Vân, cầm lấy đi.”
“Mẹ biết, các con không dễ dàng.”
Tôi nhìn sang Chu Minh, anh gật đầu.
Tôi nhận lấy cuốn sổ tiết kiệm, rất nhẹ, cũng rất nặng.
“Cảm ơn ba, mẹ.”
“Cảm ơn gì chứ, người một nhà mà.”
Đúng vậy, người một nhà.
Không cần nói cảm ơn, không cần nói xin lỗi.
Bởi vì yêu chính là nợ nhau, lại thành toàn cho nhau.
Ngoài cửa sổ, muôn nhà lên đèn.
Dưới mỗi ngọn đèn đều có một mái nhà, đều có câu chuyện của riêng mình.
Có cái ấm áp, có cái vụn vặt, có cái ồn ào, có cái bình dị.
Nhưng đây chính là cuộc sống, đây chính là nhà.
Không hoàn hảo, nhưng chân thật.
Không giàu có, nhưng ấm áp.
Không lớn lao, nhưng đủ đầy.
Trước khi ngủ, Đóa Đóa hỏi tôi: “Mẹ ơi, hạnh phúc là gì?”
Tôi nghĩ một lúc rồi nói: “Hạnh phúc chính là ông bà ngoại khỏe mạnh, ba mẹ làm việc thuận lợi, Đóa Đóa vui vẻ trưởng thành.”
“Hạnh phúc chính là chúng ta ở bên nhau, ăn rất nhiều rất nhiều bữa cơm, nói rất nhiều rất nhiều câu chuyện, sống rất nhiều rất nhiều ngày bình thường.”
“Vậy chúng ta rất hạnh phúc sao?”
“Vô cùng hạnh phúc.”
Đóa Đóa hài lòng ngủ thiếp đi.
Tôi đắp chăn cho con bé, hôn lên trán con bé.
Chu Minh ôm tôi từ phía sau, khẽ nói: “Ngủ đi, ngày mai lại là một ngày mới.”
“Ừ.”
Tôi tắt đèn bàn, mỉm cười trong bóng tối.
Đúng vậy, ngày mai lại là một ngày mới.
hết